Ana Sayfa » ÇOCUK VE ERGEN TERAPİSİ » Sınav Kaygısı

Sınav Kaygısı

kaygiİnsanoğlu doğuştan yalnızca iki temel korkuyla dünyaya gelir. Bunlar derinlik, (yükseklik) ve yüksek ses korkularıdır. Birkaç aylık bir bebeği havaya atıp tuttuğunuzda ya da yüksek bir ses ile uyaran verdiğinizde korkarak tepki verir. Bu iki korku dışında tüm korkularımız ve kaygılarımız yaşantılar yoluyla doğrudan ya da dolaylı olarak ortaya çıkmış korkulardır.

Kaygının oluşmasındaki en büyük etken; kişinin gerçekçi düşüncelere sahip olmamasıdır. Gerçekliği olmayan bu düşüncelere sebep olan şey ise kişinin geçmişte yaşadığı olumsuz anılardır. Kişi; kendini ve hayatı algılamaya başladığı bebeklik dönemlerinden itibaren her şeye bir anlam yükler. Anlam yükleme sırasında oluşan hatalı bilişsel sistemler kişinin daha sonraki yaşamında olumsuz duygu ve düşünceler olarak varlığını devam ettirir. Bu olumsuz duygu ve düşünceler; insanların günlük davranış kalıplarını şekillendirir. Özellikle ergenlik dönemlerinde sınavlarla birlikte ortaya çıkan sınav kaygısı da bu olumsuz duygu ve düşüncelerin ortaya çıkmasına neden olan anılardır. Bunun yanında çocuklarının kaygılarını gidermesi gereken anne-babaların beklentilerinin yüksek olması; zaten sınava ilişkin stres yaşayan gençleri daha da kaygılandırmakla kalmaz, kendilerini çaresiz hissetmelerine neden olur. Bu süreçte çoğu zaman yalnız kalan genç; iç çatışmalarının bir yansıması olarak sınava yönelik yoğun bir  kaygı yaşayabilir. Özellikle sınavla ilgili olumsuz düşüncelerin zihne hücum etmesi ile kişinin çalışma performansını da olumsuz etkiler.  Sınav esnasında; terleme, ateş basması, yoğun kalp atışı, hızlı nefes alıp-verme, ağız kuruluğu, ellerde ve avuçlarda terleme gibi bedensel tepkilerle kendini gösteren sınav kaygısı; öğrencinin zihninin donup kalmasına, bildiklerini unutmasına, dikkatini sınava yöneltmemesine neden olarak sınavda başarı sağlamasını neredeyse imkansız kılar.

Sınav Kaygısının Nedenleri

  • Anne ve babanın reddedici ve küçümseyici tutumları çocuk ya da ergende kaygı ve güvensizlik duygularına yol açar. Yargılanmanın ve eleştirinin olduğu bir çevre kaygı yaratabilmektedir.
  • Ülkemizde öğrencilerin ciddi bir sınav temposu yaşamaları ve geleceklerinin sınav sonucuna göre belirlenmesi
  • Otoriter bir anne-baba tutumu özellikle sınav anında kişinin otorite olarak gördüğü durum karşısında yoğun kaygı yaşamasına neden olur.
  • Yakın çevresi tarafından kaygılı bir yetiştirme tarzıyla büyüyen çocuklar hayatlarının her döneminde kaygılı kişiler olacağından sınav anında da bu kaygıyı yaşayacaklardır.
  • Anne-babaların çocukların başarabileceklerinden fazlasını beklemeleri çocuk ya da ergen için kaygı oluşturur.
  • Özellikle bizim toplumumuzda bir başkası ile karşılaştırma kişide dayanamayacağı bir rekabet duygusuna nenden olarak kaygı oluşturabilir.
  • Başarısız olduğunda reddedileceği düşüncesi taşıyan çocuk ya da ergen sınav kaygısı yaşayabilir.
  • Sürekli olarak başarısız sınavlar geçirmiş bir kişi bu durumu değiştiremeyeceğini düşünerek kaygı yaşayabilir.
  • Sınavla doğrudan ya da dolaylı olarak bağlantılı olumsuz geçmiş yaşantılar

EMDR Sınav Kaygısını Nasıl Tedavi Eder?
Günlük hayatımızda deneyimlediğimiz her yaşantı; beynin sağ bölümü tarafından alınarak sol tarafına işlenir hafızamızda anı olarak yerini alır. Ancak yaşadığımız olumsuz yaşantılar, biz her ne kadar farkında olmasak da zihnimizde travmatik bir etki yaratabilir. Sınavla ilgili olumuz düşüncelerin ve duyguların kaynağı da çoğunlukla travmatik etki yaratan bu işlenmemiş anılardır. Bir sınavda yaşanılan başarısızlık, aldığınız kötü bir not sonrası hissettiğiniz duygu, bir söz, yüksek beklenti nedeniyle başarmak zorunda olmak… Bunların hepsi işlenmeden zihinde depolanan  ve sınav kaygısına neden olan olumsuz yaşantılardır.

İşte EMDR ile yürütülen psikoterapi sürecinde; sınav ânıyla doğrudan ya da dolaylı bir şekilde ilgili olan ve işlenmeden bellekte depolanan bu anıları bularak işlenmesi sağlamak. Bellekte bulunan bu anılar işlendiğinde kişinin anılarının neden olduğu kendiyle ilgili olumsuz düşünceleri de süreç içerisinde ortadan kalkar. Bu işleme aşamasından sonra kişinin doğal süreçlerinde sahip olmak istediği olumlu düşünceler yerleştirilir. Çoğu zaman öğrencilerin kendisinin şaşırdığı bir süreçte kısa sürelerde sınav kaygısının ortadan kalktığı

EMDR ile Sınav Kaygısı Çözümü Kaç Seans Sürer?
Psikoterapi süreci normal şartlarda uzun ve zahmetli bir süreçtir. Ancak sınav kaygısı gibi semptomatik tedavilerde EMDR tekniğinin çok hızlı ve etkin bir  şekilde sonuç vermesi tedavi süresini oldukça kısaltmaktadır. EMDR tekniğinin uygulandığı ilk seanstan itibaren hissedilir bir değişim başlamakta ve çoğu zaman 4-6 seans gibi kısa bir sürede sınav kaygısı tamamen ortadan kalkmaktadır. Çoğu danışanın süreç boyunca şaşkınlık yaşadığı bir teknik olan EMDR; kısa sürede gençlerin sınavlarda yakalayacakları başarılarının önündeki engeller ortadan kaldırarak içlerinde vâr olan potansiyellerinin açığa çıkmasını sağlar. Bu teknik gençlerin içinde olan ancak kullanamadıkları potansiyellerini onlara yeniden armağan eder.