Home » UZMANLIK ALANLARI » Bireysel Psikoterapi » Obsesif Kompulsif Bozukluk

Obsesif Kompulsif Bozukluk

Obsesyon; takıntı ya da saplantı olarak tanımlanır. Kişinin engel olamadığı bir biçimde zihnine hücum eden düşünceler ve endişeleri olarak karşımıza çıkar. Duyu organlarımız aracılığı ile bize, bilincinde olduğumuz ve çoğunlukla bilinçsiz bir şekilde çok fazla girdi olur ve zihnimiz bunları biz farkında bile olmadan işe yarar ve yaramaz şekilde ayıklar. Ancak bu tür bozukluğu olan kişiler bu ayıklama işlemini yapamazlar. Ben bunu şuna benzetiyorum; evde yalnız başınıza otururken kapı zilinin sürekli çaldığını ve tanımadığınız onlarca insanın evinize girmek istediğini düşünün. Normal olarak tanımadığınız ve sizinle olmasını istemediğiniz kişileri içeri almazsınız. İşte obsesif-kompulsif bozukluğu olan kişiler, bu seçimi yapma yetilerinden yoksun olarak, gelen herkesi içeri alırlar. Tıpkı işe yaramayan düşünceler ve endişeler gibi.

Kompulsiyon; zorlantılı davranışlar olarak karşımıza çıkar. Kişiyi rahatsız eden düşünce ya da endişeyi ortadan kaldırmak amacıyla yapılan davranış kalıplarıdır. Biriyle tokalaştığında elinin kirlendiğini düşünen kişinin, kendini rahatlatmak için hemen ellerini yıkayarak geçici bir rahatlama sağlaması gibi.

ObsesifKompulsif Bozukluğun (OKB) Çeşitleri
Obsesif Kompulsif bozukluğunun toplumda görülme sıklığı % 2-3 civarındadır. Bunun yanında en sık karşılaşılan takıntılar ve davranış biçimleri şunlardır;

Kontrol davranışları: Kişi yaptığı bir şeyi, yapıp yapmadığı konusunda sürekli bir şüphe içindedir ve tekrar tekrar kontrol etme ihtiyacı hisseder. Bunlar genellikle; kapıyı kilitleyip kilitlemediğini, ütünün fişini çekip çekmediğini ya da ocağı kapatıp kapatmadığını defalarca kontrol etmek şeklinde görülür.
Hastalık bulaşacağı korkusu:  Bir başkasından mikrop kaparak hastalanacağı ya da aıds gibi bulaşıcı hastalıklara yakalanacağı korkusu yaşama şeklinde sürekli korunma ve kaçınma davranışları ile kendini gösterir.
Temizlik kaygısı ve yıkama davranışları: Bir başkasıyla tokalaşmaktan kaçınma, kapı kollarına ya da para gibi herkesin kullandığı eşyalara dokunamama  şeklinde görülür. Bazı ev hanımlarında evlerine hiç misafir alamayacak kadar ilerlediği ya da evlerini her gün saatlerce temizleyecek kadar ciddi boyutlara ulaştığı görülür.
Dürtüsel düşünceler ve konrol çabaları: Dürtüleri kontrol etme konusunda kaygılı olma halidir. Bazı anneler çocuklarına zarar verecekleri ya da onları öldürebilecekleri korkusu ile boğuşup dururlar. Ya da yüksek bir yere çıkan bir kişi aşağıya baktığında sanki kendini aşağı bırakacakmış ve buna engel olamayacakmış gibi kaçma davranışı gösterir.
Kesinlik ihtiyacı: Özellikle bir hastalık konusunda hassasiyet göstererek böyle bir hastalığının olmadığına ilişkin bir uzmandan kesin onay alma şeklinde kendini gösterir. Ancak % 99,9 olan bir gerçekliği bile kabul etmeyip % 100 kesinlik isterler ki çoğu zaman bu durumda bile doktorun test sonuçlarının yanlış olduğu gerekçesi ile başka bir doktora görünmek isteklerine engel olamazlar.
Dini konular: Dini konularda hassasiyet gösteren kişiler, bu konudaki takıntılı davranışlarını genellikle ritüeller şeklinde geçekleştirirler. Bu ritüeller, en küçüğünden en büyüğüne geniş bir yelpazede  görülebilir. Örneğin; bir sûre’yi sadece belirli bir sayıda okunur kabul etmek olabilir. Bu sayıdan az ya da fazla olması, kişinin en baştan başlamasına neden olacak kadar kişiye rahatsızlık verir ve bu döngü rahatlama sağlanana kadar devam eder.
Zihinsel ya da davranışsal tekrarlamalar: Bu durumlarda kişinin aklına kötü ve istemediği bir düşünce gelir ve kişi bu düşünceyi etkisiz hale getirmek için çeşitli zihinsel ve davranışsal tekrarlarda bulunur. Bu bir kelime, cümle ya da sayı olabildiği gibi bir davranış şekli ya da ritüel de olabilir. Bir yakınının öleceği düşüncesiyle evden çıkmadan önce kıyafetlerini tekrar tekrar çıkarıp giymek gibi.
Düzenleme ve Sıralama davranışları: Kişi sürekli bir şeyleri düzenleme ya da sıralama davranışları gösterir. Herhangi bir eşyanın yan ya da ters durması, kişiye rahatsızlık verir ve rahatsızlık veren şeyi düzeltme davranışına iter. Kişi bu düzenlemeyi ya da sıralamayı yapmadan rahata kavuşamaz.

Tedavi
Bize başvuran OKB‘li kişilere, ihtiyaçlarına göre içerisinde bilişsel-davranışçı tekniklerin yer aldığı ve dinamik nedenselliğin irdelendiği  bütüncül bir bakış açısı ile yaklaşarak rahatsızlıklarının giderilmesinde etkili sonuçlar almaktayız. İlaçlar da bazı durumlarda yardımcı tedavi araçları olarak kullanılmaktadır.

Ayrıca

Kayıp ve Yas Süreci

Yas tutma; çok sevilen bir insanın ölümü, önemli bir ilişkinin bitmesi gibi kayıplar sonrasında yaşanılan ...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*