Home » MAKALELER » Emdr Tekniği ile Travmalarınızdan Kurtulun

Emdr Tekniği ile Travmalarınızdan Kurtulun


EMDR Nedir?
EMDR; göz hareketleriyle duyarsızlaştırma ve yeniden işleme olarak dilimize tercüme edilen, kısa sürede son derece etkili çözümler üreten bir psikolojik tedavi yöntemidir.

EMDR’nin Doğuşu ve Kullanım Alanları
Psikoterapi tarihindeki en önemli dönüm noktalarından biri olan EMDR terapisi; Dr. Francine Shapiro tarafından keşfedilmiştir.
Amerikalı psikolog Francine Shapiro kendi anlatımına göre; 1987 yılında bir gün parkta yürürken bir anda aklındaki bazı rahatsız edici düşüncelerin kaybolduğunu fark eder. Daha sonra, bu düşünceleri tekrar hatırladığında artık eskisi kadar rahatsızlık vermediğini fark etmiştir. Bu durumun gözün hareketleriyle alakalı olduğunu düşünmüş, böylece istemli göz hareketlerinin; olumsuz ve rahatsız edici düşüncelerin yoğunluğunu azalttığını keşfeden Dr. Shapiro
bu deneyimi sistematik bir hale getirmek için travmatize olmuş Vietnam gazileri ve cinsel istismar mağduru 70 kişilik bir gönüllü grubuyla 1989 yılında çalışmalarına başlamıştır.
Bu çalışmalarla birlikte ani bir biçimde gelişen ve tek bir olaydan (kaza, işkence, doğal afet, bir yakının kaybı) kaynaklanan travmalar ve sonrasında oluşan stres bozukluklarının tedavisinde kullanılmaya başlanan EMDR tekniği; günümüzde fobiler, panik bozuklukları, depresyon, obsesif kompulsif bozukluk, migren gibi daha bir çok rahatsızlığın tedavisinde kısa zamanlı etkili bir tedavi yöntemi olarak kullanılmaktadır.Öyle ki Dünya Sağlık Örgütü; travmaya bağlı bozuklukların tedavisinde en etkili iki tedavi yönteminin Bilişsel-Davranışçı Terapi ve EMDR Terapisi olduğunu ve tercih edilmesi gerektiğini beyân etmiştir.

EMDR Nasıl Tedavi Eder?

Peki bu kadar etkili olduğu söylenen EMDR terapisi nasıl tedavi ediyor?

Deneyimlediğimiz her şey; sağ ya da sol beyin küresi tarafından algılandığında beynin diğer yarı küresine iletilerek işlenmiş olur. EMDR; bazı yaşantılarımızın işlenmeden saklandığını ve problemli davranışlarımızın kökeninde işlenmemiş anılarımızın olduğu görüşünü savunmaktadır. Bu görüşü destekleyen bilimsel çalışmayı Boston Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Profesörü Van Der Kolk yapmıştır. Dr. Kolk’un yapmış olduğu nörobiyolojik araştırmalar göstermiştir ki travmatik anılarımız beynimizin algılanan yarısında kalarak diğer yarısına işlenmeden tıpkı bir kapsül gibi kapalı bir biçimde saklanıyor. EMDR; İşlenmemiş bu anıları; hızlı göz hareketleri, çift yönlü dokunma (danışanın her iki diz kapağına bir aparatla hafifçe vurma) ya da yine çift yönlü sesli uyarımlarla beynin her iki yarı küresini çalıştırmak sûretiyle işlemeyi amaçlar. Bu yollarla uygulanan  EMDR tekniğinde tedaviyi sağlayıcı bileşenler vardır. Bunlar; erişim, uyarım ve hareket/değişim bileşenleridir.

Erişim; fonksiyonelliği olmayan, işlenmemiş  ve bir kapsül gibi saklanan bu anıya ulaşmayı ifade eder.

Uyarım ; ulaşılan bu yaşantının aktive edilmesi ve saklanan bölgeden çıkarılması yani anıya tekrar dokunmayı ifade eder.

Hareket/Değişim ise;  bilgiyi (anıyı) beynin her iki yarı küresine adaptif olarak işleme ve pozitif bir biçimde çözüme kavuşturmayı ifade eder.

EMDR Tedavisi Aşamaları
EMDR terapisi yapılandırılmış bir terapi yöntemidir ve 8 aşamadan oluşur. Bunlar;

  1. Danışanın Geçmişi: Bu aşama; danışanın ve probleminin gelişimsel hikayesinin alındığı aşamadır.
  2. Hazırlık: Bu aşama oldukça önemli bir aşamadır. Danışana tedavi süreciyle ilgili psikoeğitimin verildiği aşamadır. Danışan terapi tekniği hakkında bilgilendirilir. Uyarımın ne şekilde yapılacağı (göz hareketleri, hafifçe vurma ya da sesli uyarım) danışanın tercihiyle belirlenir. Bunun yanında ciddi travma vakalarında; danışanın seans sırasında yoğun duygulanım (abreaksiyon) yaşaması durumunda kullanılabilecek ‘Güvenli Yer’ çalışması yapılmalıdır.
  3. Değerlendirme: Burada terapist; son yaşanan olayı, üzerinde çalışılacak olan hedef anıyı, danışanın kendiyle ilgili yanlış olumsuz inancını, terapi süreci sonunda danışanın kendiyle ilgili sahip olmayı istediği olumlu inancını, danışanın duygularını olumsuz şekilde etkileyen tetikleyicileri, duygularını ve beden duyumlarını alır. Aldığı her bilgi için daha sonra karşılaştırmak üzere puanlama yaparak bir sonraki aşamaya geçer
  4. Duyarsızlaştırma: Bu aşama; işlenmemiş travmatik yaşantının çift yönlü (bilateral) uyarım yoluyla beynin her iki yarısına da işlenmesinin sağlandığı aşamadır.
  5. Yerleştirme: Danışanın terapi süreci sonunda kendiyle ilgili sahip olmayı istediği pozitif inancının yerleştirilmesi, yine çift yönlü (bilateral) uyarım yoluyla gerçekleştirilir.
  6. Beden Tarama: Danışan tarafından, pozitif inancının bedensel duyum olarak fark edilmesinin sağlandığı aşamadır.
  7. Tamamlama: Seans tamamlanır ve danışana yine seans süreci ve sonrası hakkında bilgi verilir. Seansta yapılan işlemenin bir sonraki seansa kadar devam edeceği, bir sonraki seansa kadar önemli gördüğü konuları not etmesi ve gerekirse üzerinde durulacağı bilgisi verilir.
  8. Yeniden Değerlendirme: Bu aşamada terapist ile danışan süreç üzerine değerlendirmeler yaparak yeniden çalışılması gereken bir şey olup olmadığına ya da terapinin sonlandırılmasına karar verir.

EMDR Tedavi Süresi
EMDR ile tedavi süresi hakkında bir şeyler söyleyebilmek için rahatsızlıkların ayrı ayrı ele alınması ve bu bağlamda konuşulması gerekir. Ancak EMDR; psikoterapi teknikleri arasında en kısa süreli tedavi yöntemlerinden biri olarak kabul görmektedir. Genellikle ilk seanstan itibaren etkisini göstermeye başlayan EMDR terapisi ile, bir çok rahatsızlıkta 5-10 seansta kesin çözüm alınmaktadır. Ancak çok az da olsa bazı psikolojik bozukluklarda seans sayısı artabilmektedir.

Mesela; travmaya bağlı stres bozukluklarının tedavisinde travmanın çeşidi tedavi süresini değiştirebiliyor. Birinci tip travma dediğimiz; kayıp, kaza, tecavüz, deprem, fiziksel saldırı vb. şeklinde kısa süreli ve beklenmedik bir biçimde yaşanmış travmalara bağlı stres bozukluklarının tedavisi kısa sürelidir. Ancak ikinci tip travma dediğimiz; doğası gereği daha kalıcı ve oluşması için çocuklukta cinsel ya da fiziksel saldırı gibi, işkence gibi tekrarlayan travmalar, kişinin kendisini ve dünyayı olumsuz olarak algılamasına neden olduğundan bu tip travmalara bağlı stres bozukluklarının tedavisi daha uzun süreli olabilmektedir. Durum ne olursa olursa olsun;  EMDR tekniği tedavide oldukça hızlı sonuçlar veren ve danışanların kısa sürede çözüme kavuşmalarını sağlayan bir tekniktir.

Abdullah ALPASLAN
Uzm. Klinik Psikolog

 

Ayrıca

emdr terapisi

Emdr Terapisi Nasıl Tedavi Eder

Danışan T.’nin annesi beni arayarak 18 yaşındaki lise son sınıfa giden kızını, panik atak rahatsızlığı ...